بازی بسکتبال یا جنگ؟

«تیم بسکتبال آمریکا با اختلاف ۳۷ امتیاز ایران را شکست داد.» این تیتر خبر بی بی سی فارسی برای خبر بازی بسکتبال تیم های ملی جمهوری اسلامی ایران و آمریکا در رقابت های جهانی ترکیه است. خبرگزاری رسمی دولت انگلیس در پوشش این خبر سعی کرده است رویارویی 2 تیم را «کاملا سیاسی» جلوه دهد و به بهانه پوشش خبری یک مسابقه ورزشی، جنگی خیالی میان 2 کشور را توصیف کند.
این در حالی است که غرب همیشه مدعی جدا بودن مسائل ورزشی از مسائل سیاسی است و حتی غربی ها که فدراسیون های جهانی ورزشی را در اختیار دارند کشورهای ضعیف تر را به بهانه دخالت دولت در مسائل ورزشی از حضور در رقابت های جهانی محروم و عضویت تیم های این کشورها را در فدراسیون جهانی رشته مربوطه به حالت تعلیق در می آورند.
در ادامه این نوشته به بررسی نحوه تنظیم خبر بی بی سی فارسی از مسابقه بسکتبال میان تیم های جمهوری اسلامی ایران و آمریکا می پردازیم:
بی بی سی در لید خبر خود نوشته است: «تیم ملی بسکتبال ایران در یک رویارویی بی سابقه با نتیجه ۸۸-۵۱ از تیم ملی آمریکا شکست خورد. تیم های ایران و آمریکا در چهارمین بازی خود در گروه ب مسابقات قهرمانی بسکتبال جهان در شرایطی برای اولین بار در تاریخ بسکتبال دو کشور در رده بزرگسالان به دیدار یکدیگر رفتند که با وجود تأکید مسئولان دو تیم بر بی تأثیر بودن مسائل سیاسی بر فضای مسابقه، مورد سیل پرسش های خبرنگاران درباره این موضوع قرار گرفته بودند.»
این در حالی است که بی بی سی دلیلی مبنی بر بی سابقه بودن این مسابقه ارائه نداده و سعی کرده است از ابتدا این دیدار را سیاسی جلوه دهد. (با وجود تأکید مسئولان دو تیم بر بی تأثیر بودن مسائل سیاسی بر فضای مسابقه…) بی بی سی پیش تر در گزارشی که قبل از این مسابقه منتشر کرده بود، نوشته بود که «ایران و آمریکا تنها یک بار در زمین بسکتبال با یکدیگر روبرو شده اند: در روز دوم ژوئیه سال ۲۰۰۹.» و حالا در اینجا می نویسد برای اولین بار…
رسانه استعمار پیر سپس در اولین میان تیتر خبر می آورد: » کمتر از یک دقیقه برتری مقابل آمریکا «
بی بی سی در ادامه خبر خود افزوده است:
«کوین دورانت، امتیاز آورترین بازیکن تیم ملی آمریکا «با نفوذ به سمت حلقه ایران» اولین کسی بود که نامش در برگه امتیازها ثبت شد و علاوه بر به ثمر رساندن گل از بازیکنان ایران خطا گرفت. کمتر از ۲۰ ثانیه بعد حامد حدادی «با یک پرتاب به حمله او پاسخ داد» و به فاصله یک دقیقه، پرتاب سه امتیازی از سوی مهدی کامرانی ایران را ۳-۵ از آمریکا پیش انداخت. «اما این برتری کمتر از یک دقیقه طول کشید.» کوین دورانت با یک پرتاب سه امتیازی «دوباره برتری را به آمریکا بازگرداند» (۶-۵) و گرچه بازی تا سه دقیقه و بیست ثانیه مانده به پایان کوارتر اول پایاپای پیش رفت (۱۲-۱۰ به سود آمریکا) «اما تیم ملی ایران هرگز پس از آن به رقیب بلند آوازه خود نزدیک نشد.» ظرف مدت باقیمانده تا پایان کوارتر اول نتیجه به ۱۹-۱۳ تغییر کرد، نیمه اول مسابقه با نتیجه ۴۲-۲۸ به پایان رسید، در پایان کوارتر سوم اختلاف به ۲۳ امتیاز رسیده بود (۶۲-۳۹) و «در نهایت ایران با ۳۷ امتیاز اختلاف (۸۸-۵۱) مغلوب رقیب بلند آوازه خود شد.»»
(به عبارات «با نفوذ به سمت حلقه ایران»، «با یک پرتاب به حمله او پاسخ داد»، «اما این برتری کمتر از یک دقیقه طول کشید.»، «دوباره برتری را به آمریکا بازگرداند»، «اما تیم ملی ایران هرگز پس از آن به رقیب بلند آوازه خود نزدیک نشد.» و «در نهایت ایران با ۳۷ امتیاز اختلاف (۸۸-۵۱) مغلوب رقیب بلند آوازه خود شد.» دقت کنید.)
بی بی سی میان تیتر بعدی خود را «شرایط دشوار ایران» انتخاب کرده است و در توصیف این شرایط می نویسد:
«»تفاوت سطح بسکتبال ایران و آمریکا افزایش اختلاف را اجتناب‌ناپذیر ساخته بود»، گرچه برخی کارشناسان بسکتبال معتقدند «ایران بجز نفوذ به قصد کشیدن دفاع به طرف خود» و ارسال پاس به حامد حدادی یا ایجاد فضا برای حامد جهت انجام حمله انفرادی، «برنامه خاصی را برای پیروزی به اجرا در نیاورد» یا «تحت فشار دفاعی آمریکا قادر به اجرای برنامه‌های تهاجمی خود نبود.» «اجرای مقطعی دفاع منطقه ای از سوی ایران در لحظاتی برای آمریکا ایجاد مشکل کرد»، اما «سرعت انتقال تیم آمریکا از دفاع به حمله» به اندازه‌ای بود که بازیکنان ایران در چندین مورد زمان کافی برای تکرار این تاکتیک دفاعی در دو یا سه رفت و برگشت پیاپی را پیدا نکردند و تیم آمریکا «به لطف آشفتگی دفاع ایران به آسودگی موفق به کسب امتیاز می شد.» ضمن اینکه «گاردهای ایران از توان و مهارت کافی برای آزاد کردن خود از زیر فشار دفاع و انجام پرتاب های مؤثر از راه دور نبودند» (هیچکدام از بازیکنان ایران بیش از یک پرتاب سه امتیازی به ثمر نرساند)؛ مشکلی که واسلین ماتیچ، مربی تیم ملی ایران در روزهای پیشین هم به آن به عنوان ضعف اشاره کرده بود. اما به هر حال تیم «ایران آمریکا را به اندازه‌ای تحت فشار قرارداد» که این تیم ۱۹ بار بر روی بازیکنان ایران خطا کند و آن‌ها را ۲۶ بار پشت خط پرتاب آزاد بفرستد.»
در اینجا هم عبارات «تفاوت سطح بسکتبال ایران و آمریکا افزایش اختلاف را اجتناب‌ناپذیر ساخته بود»، «ایران بجز نفوذ به قصد کشیدن دفاع به طرف خود»، «جهت انجام حمله انفرادی»، «برنامه خاصی را برای پیروزی به اجرا در نیاورد»، «تحت فشار دفاعی آمریکا قادر به اجرای برنامه‌های تهاجمی خود نبود»، «اجرای مقطعی دفاع منطقه‏ای از سوی ایران در لحظاتی برای آمریکا ایجاد مشکل کرد»، «سرعت انتقال تیم آمریکا از دفاع به حمله» «آمریکا به لطف آشفتگی دفاع ایران به آسودگی موفق به کسب امتیاز می شد.»، «گاردهای ایران از توان و مهارت کافی برای آزاد کردن خود از زیر فشار دفاع و انجام پرتاب‏های مؤثر از راه دور نبودند»، «ایران آمریکا را به اندازه‌ای تحت فشار قرار داد» در این میان قابل توجه هستند که جمله اخیر در راستای سیاست های بی طرفانه(!) بی بی سی فارسی ارزیابی می شود.
گزارش بی بی سی فارسی پیش از مسابقه تیم های بسکتبال جمهوری اسلامی ایران و آمریکا نیز تلاشی بی نتیجه برای دامن زدن به حساسیت های سیاسی در خصوص این مسابقه بود: «حتی ناآگاه ترین خبرنگاران رسانه‌های مختلف از مسائل سیاسی، از اعضاء هیئت های دو تیم بسکتبال ایران و آمریکا درباره اهمیت این بازی برای آنان می پرسند.»
بی بی سی در این گزارش «در جستجوی منشاء حساسیت» با یادآوری رویارویی ایران و آمریکا در دیگر رشته های ورزشی می نویسد: «مهمترین مسأله اینجاست که برخلاف بهمن ماه سال ۷۷ (زمان برگزاری جام تختی)‬ که امکان برقراری تماس میان ایران و آمریکا به واسطه همزمانی ریاست جمهوری محمد خاتمی و بیل کلینتون افزایش یافته بود، در حال حاضر چشم اندازی عینی و واقعی برای فراهم شدن شرایط از سر گیری روابط دیپلماتیک دو کشور با حرکتی جرقه وار در صحنه یک مسابقه ورزشی دیده نمی‌شود. اما سکوتی که در بیش از سه دهه اخیر در کانال ارتباطی رسمی میان ایران و آمریکا برقرار بوده، هر نجوایی از یک سوی این کانال را که به سمت دیگر آن هدف گرفته شده باشد به مسأله ای حساس تبدیل می کند. دیدار دو تیم بسکتبال ایران و آمریکا نیز از این قاعده مستثنی نیست….»
و در حسرت بی نتیجه بودن تلاش هایش برای سیاسی جلوه دادن این دیدار اضفه می کند: «این دیدار که – اگر به جای تیم های بسکتبال، میان دو نماینده دولتی انجام می‌شد می‌توانست تا سال‌ها بعد با نامی همچون «دیدار استانبول» از آن یاد شود – در شرایطی رخ می‌دهد که فضای روابط سیاسی هرچند اندک و غیر رسمی و با واسطه دو کشور آکنده از بی اعتمادی است. از سوی دیگر تنش میان دو کشور آنچنان طولانی شده که چه ایرانیان داخل و خارج کشور و چه بازیگران جهان سیاست بی صبرانه منتظر تحولی بنیادی در جهت دورتر شدن یا نزدیکتر شدن دو کشور هستند؛ تحولی که بتواند وضعیتی قابل اطمینان را جایگزین امید یا پیش‌بینی های غیرقابل اطمینان کند. شاید نتوان انتظار داشت که این دیدار به سرمنشاء تحولی در روابط دو کشور تبدیل شود اما طبیعی است که نمی‌توان حساسیت‌های این مسابقه را نیز انکار کرد.»
بی بی سی در عین حال به بی نتیجه بودن تلاش های خود برای سیاسی نشان دادن این دیدار اذعان می کند: «اما با توجه به شرایط مسابقه ایران و آمریکا بسیاری از کارشناسان حاضر در محل برگزاری مسابقات قهرمانی بسکتبال جهان معتقدند این حساسیت نمی تواند تأثیر چندانی بر جریان برگزاری آن بگذارد، به ویژه از آن رو که ورزشکاران ایران با تیمی روبرو هستند که نه تنها بسکتبال در کشور آنها ابداع شده بلکه قهرمان بالقوه مسابقات نیز شناخته می شوند.»
مشاهده می شود که آنچه بی بی سی فارسی رسانه ای که از بودجه رسمی دولت بریتانیا ارتزاق می کند در خروجی خود منتشر کرده است، بیشتر به گزارش یک جنگ شبیه است تا توصیف حساسیت های یک مسابقه ورزشی. این در حالی است که با این نگاه برخی مسابقات دیگر از جمله دیدار چین و روسیه از گروه C و فرانسه و لبنان از گروه D نیز خالی از حساسیت های سیاسی نمی توانست باشد اما تاکید بی بی سی بر حساسیت فراوان دیدار جمهوری اسلامی ایران و آمریکا جای تامل بسیار دارد.